Hoe bereid je jouw organisatie voor op de VBAR wetgeving?

Vanaf 1 juli 2026 is de Wet Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties van kracht. Voor organisaties die werken met zzp'ers betekent dit een directe verandering in hoe arbeidsrelaties worden beoordeeld. Wie zich nu goed voorbereidt, voorkomt problemen later.

Wat houdt de VBAR in?

De VBAR verduidelijkt wanneer iemand als werknemer moet worden beschouwd in plaats van als zelfstandige. De wet introduceert een nieuw toetsingskader met negen criteria, waarbij het totaalplaatje bepaalt of er sprake is van een dienstverband of echte zelfstandigheid.

Concreet betekent dit dat organisaties die zzp'ers inzetten voor structureel werk, onder directe aansturing en met weinig zelfstandigheid, een groter risico lopen op herclassificatie als werkgever. De Belastingdienst handhaaft hier vanaf 1 juli 2026 actief op, zonder de waarschuwingen die eerder nog gebruikelijk waren.

Wat zijn de risicos?

Organisaties die schijnzelfstandigen inhuren lopen het risico op naheffingen van loonbelasting en sociale premies, soms met terugwerkende kracht. Daarnaast kunnen er boetes worden opgelegd en kan de zzp'er aanspraak maken op arbeidsrechtelijke bescherming zoals ontslagbescherming en loondoorbetaling bij ziekte.

Voor MKB bedrijven die regelmatig met freelancers of zzp'ers werken, kunnen de financiële gevolgen aanzienlijk zijn. Het is daarom geen kwestie van afwachten maar van actief handelen.

Hoe bereid je jouw organisatie voor?

Breng je huidige zzp inhuur in kaart

Begin met een overzicht van alle zzp'ers die je nu inhuurt. Hoe lang werken zij al voor jou? Hoeveel uren per week? Onder wiens aansturing? Werken zij ook voor andere opdrachtgevers? De antwoorden op deze vragen bepalen het risicoprofiel van elke relatie.

Toets elke relatie aan de negen criteria

De VBAR hanteert negen criteria om te beoordelen of er sprake is van een arbeidsovereenkomst. Denk aan de mate van aansturing, de integratie in de organisatie, de exclusiviteit van de samenwerking en het ondernemersrisico dat de zzp'er loopt. Een juridisch adviseur kan helpen om elke relatie te toetsen.

Pas contracten en werkwijzen aan waar nodig

Als een zzp relatie niet voldoet aan de criteria voor echte zelfstandigheid, heb je twee opties. Je past de werkwijze aan zodat de zelfstandigheid duidelijker wordt, of je biedt de persoon een dienstverband aan. Beide vragen om een bewuste keuze en goede documentatie.

Overweeg vaste dienstverbanden voor structurele rollen

Voor rollen die structureel en integraal onderdeel zijn van jouw organisatie, is een vast dienstverband vaak de meest logische keuze. Dat geeft zowel de medewerker als de organisatie duidelijkheid en voorkomt juridische risicos op de langere termijn.

Wat betekent dit voor recruitment?

De VBAR heeft directe gevolgen voor hoe organisaties hun personeel samenstellen. Rollen die voorheen via zzp werden ingevuld, worden nu vaker gezocht als vaste of tijdelijke medewerkers. Dat vergroot de vraag naar kwalitatief recruitment en vergroot tegelijkertijd de noodzaak om snel de juiste mensen te vinden.

Conclusie

De VBAR wetgeving vraagt om actie, niet om afwachten. Organisaties die hun zzp inhuur nu kritisch doorlichten en waar nodig aanpassen, voorkomen naheffingen, boetes en juridische complicaties. Wie daar ook de wervingsstrategie op aanpast, is klaar voor de arbeidsmarkt van de toekomst.